ul. J. Słowackiego 24/17A
+48 786 802 800
kontakt@kancelariawrobel.com

Prawo kontraktów

PRAWO KONTRAKTÓW

Kancelaria zapewnia profesjonalne wsparcie w negocjacjach kontraktów, w tym trudnych i nietypowych. Oferujemy pełną obsługę prawną na każdym etapie ich realizacji. Świadczymy pomoc przy ustanawianiu zabezpieczeń rzeczowych, udzielaniu poręczeń, gwarancji oraz wszelkich innych zabezpieczeń. W każdym przypadku kierujemy sie troską o należytą ochronę interesu naszych Klientów, a dzięki naszemu doświadczeniu skutecznie zapobiegamy przyszłym problemom związanym z wykonaniem umów.

Negocjowanie umów, listy intencyjne

Etap negocjacji stał się nieodłącznym elementem funkcjonowania firmy na współczesnym rynku. Ustalanie warunków współpracy jest trudną sztuką kompromisu, którą trzeba opanować przed podjęciem rozmów z wybranym kontrahentem. Przed rozpoczęciem każdych negocjacji, należy się do nich dobrze przygotować. Na tym etapie musisz zdecydować, jakie masz wymagania co do warunków umowy - z czego na pewno nie zrezygnujesz, a z czego możesz zrezygnować w trakcie negocjacji. Warto ustalić swój cel minimalny i maksymalny. Podobne założenia przyjmie druga strona, więc trzeba wczuć się w jej pozycję i zastanowić się, kiedy będzie mogła pójść na ustępstwa, a które z warunków będą dla niej niemożliwe do zmiany.

Skorzystanie z pomocy prawnika (adwokata lub radcy prawnego) pozwala przede wszystkim na wybór optymalnych rozwiązań prawnych. Trzeba mieć na uwadze, że pewne kwestie, które zdaniem klienta powinny się znaleźć w umowie, mogą okazać się w praktyce bardzo trudne do zrealizowania i lepiej je zastąpić czymś praktyczniejszym. Dobry prawnik może zaproponować przedsiębiorcom rozwiązania, o których sami nie pomyśleli, a które nie są trudne w realizacji.

Na etapie negocjowania umowy warto ustalić kwestię zabezpieczenia niewykonania umowy – wprowadzając kary umowne, gwarancje bankowe (lub ubezpieczeniowe), przygotowując do podpisania weksel. Należy również wprowadzić do umowy uzgodnienia w zakresie płatności i skutków ich braku. Ponadto, często ustalone przez Strony samodzielnie zabezpieczenia nie zapewniają wykonania umowy w wystarczającym stopniu.

List intencyjny jest formą wyrażenia woli stron celem zawarcia w przyszłości umowy po przeprowadzonych negocjacjach. Konstrukcja listu intencyjnego nie została jeszcze uregulowana  w polskim orzecznictwie, co oznacza, że nie wywołuje on żadnych skutków prawnych w postaci możliwości zaskarżenia zobowiązania. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 października 2011r. (V CSK 425/10) wspólny list intencyjny z reguły wyraża jedynie wolę zawarcia umowy po przeprowadzeniu negocjacji. Błędem jest traktowanie listu na równi z umową przedwstępną.

Konsekwencje prawne wynikające z podpisania każdego dokumentu muszą, co do zasady znajdować umotywowanie w samej treści. Oczywiście list intencyjny może zawierać pewne postanowienia dotyczące przyszłych uprawnień i obowiązków, będących wynikiem przeprowadzonych negocjacji. Jednakże nie mają one charakteru wiążącego strony. Powstaje zatem spór czy można skutecznie wystąpić z roszczeniem w przypadku, gdy z treści listu wynika, iż tworzy on dla stron definitywne uprawnienia bądź obowiązki. Sąd Najwyższy podkreślił, iż list intencyjny przewiduje możliwość zawarcia w przyszłości umowy oraz określa reguły możliwej współpracy, ale nie tworzy on stosunku zobowiązaniowego dla stron.

List intencyjny z reguły nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Jednakże może dochodzić do sytuacji, w której jedna ze stron w trakcie negocjacji, już po podpisaniu listu prowadzi negocjacje z firmą konkurencyjną w tej samej sprawie. W takiej sytuacji może dojść do konfliktu i strona prowadząca równolegle rozmowy z innym podmiotem może zostać pociągnięta do odpowiedzialności w ramach „negatywnego” naruszenia interesu umowy.

Umowy gospodarcze, umowy ramowe

Umowa jest jedną z podstawowych instytucji prawa i określa się ją jako zgodne porozumienie dwóch lub więcej stron ustalające ich wzajemne prawa lub obowiązki. Klasyfikacji umów jest kilka, jednak pod kątem prawa gospodarczego dzieli się je na umowy dwustronnie gospodarcze (obrót profesjonalny) i umowy jednostronnie gospodarcze (obrót konsumencki). Jedną z cech charakterystycznych obrotu gospodarczego jest nagminne występowanie oraz istotne znaczenie pewnych grup umów, które są odpowiednio ze sobą powiązane. Co więcej, nie wszystkie umowy gospodarcze można sklasyfikować według ustawowego podziału umów, stąd pod tym względem umowy można podzielić na nazwane oraz nienazwane.

Wprawdzie w ustawie Prawo zamówień publicznych wskazano, że przez umowę ramową należy rozumieć umowę zawartą między zamawiającym a jednym lub większą liczbą wykonawców, której celem jest ustalenie warunków dotyczących zamówień publicznych, jakie mogą zostać udzielone w danym okresie, w szczególności cen i, jeżeli zachodzi taka potrzeba, przewidywanych ilości, to jednak w odniesieniu ogółu stosunków gospodarczych należało by tę definicję poszerzyć. Powołując się na zasadę swobody umów można stypizować umowę ramową, jako taką, w której strony mogą określić m. in. tryb zawierania oraz rodzaj i treść umów wykonawczych.

Za trafne należy przyjąć twierdzenie, że umowa ramowa określa cele gospodarcze podmiotów chcących nawiązać stosunek gospodarczy, który ma być realizowany za pomocą wielu umów. Umowa ramowa może być zawarta na czas nieokreślony, co niewątpliwie wynika z jej charakteru, który ma na celu określenie zasad współpracy na przyszłość. Dopuszczalność zawierania umów ramowych wynika z ogólnej zasady swobody umów (art. 3531 KC).

Umowa ramowa ustala zasadnicze aspekty techniczne i prawne między stronami, które w założeniu pozostaną niezmienne w okresie jej funkcjonowania, pozostawiając niewielką ich część do uzgodnienia za każdym razem, gdy strony dojdą do porozumienia co do pewnej części pracy/projektu do wykonania.

Umowa ramowa wymaga oczywiście pewnego wysiłku w celu jej uzgodnienia. Jest to jednak wysiłek jednorazowy, który procentuje przy analizie ofert i negocjacjach umownych kolejnych projektów. Wysuwa na pierwszy plan to, co i kiedy jest do zrobienia i ile to będzie kosztować oraz ogranicza wysiłki na ustalenia formalno-prawne, zwykle czasochłonne i wymagające zaangażowania prawników i pracowników z wyższego szczebla zarządczego.

Umowa ramowa nie stanowi ograniczenia swobody inwestora w wyborze kontraktora. Wysyłając zapytania ofertowe na rynek, traktuje firmę, z którą ma umowę ramową, jak każdą inną. Korzyści pojawiają się dopiero, gdy oferta tej firmy jest najbardziej atrakcyjna pod względem technicznym i cenowym. W takim przypadku droga do podpisania umowy (w tym przypadku mówimy raczej o zleceniu) jest już bardzo krótka.

Projekty, przy których zastosowanie umowy ramowej będzie najbardziej efektywne, to projekty o powtarzalnym zakresie, różniące się pewnymi specyficznymi elementami związanymi, np. z lokalizacją. Inwestor po przeprowadzeniu wstępnej selekcji potencjalnych wykonawców może z nimi podpisać umowy ramowe, a następnie prowadzić wybór wykonawców prac dla poszczególnych lokalizacji ze świadomością możliwości szybkiego podpisania umów.

Umowy nazwane oraz kontrakty nietypowe, mieszane

Umową nazwaną określa się umowę posiadającą szczególną regulację ustawową - do umowy takiej odnosi się grupa przepisów prawa, gdzie określone są wzajemne uprawnienia i obowiązki stron właściwe dla stosunku prawnego danego rodzaju, są to postanowienia określane jako elementy przedmiotowo istotne czynności prawnej. Regulacji umowy nazwanej poświęcony jest zwykle osobny rozdział ustawy. Przykładami umów nazwanych są: umowa sprzedaży, umowa zlecenia, umowa o dzieło, umowa przewozu. Zdecydowana większość umów nazwanych opisana jest w części szczególnej księgi trzeciej Kodeksu cywilnego. Wobec umów nazwanych stosuje się wprost przepisy kodeksu które je regulują, dlatego w praktyce ich stosowanie stwarza mniejsze problemy.

Konsekwencją funkcjonowania w polskim systemie prawnym zasady swobody umów jest funkcjonowanie w obrocie prawnym umów, które nie zostały szczegółowo unormowane w Kodeksie cywilnym, ani też w żadnej innej ustawie szczególnej. Powszechnie, ze względu właśnie na brak wspomnianej szczegółowej regulacji odnosi się do nich pojęcie umów nienazwanych. Pewne typy umów, przeciętnie powtarzające się w obrocie, są unormowane w sposób mniej lub bardziej szczegółowy przez przepisy obwiązującego prawa. Ich essentialia negotii są więc objęte przepisami ustawy, choćby o charakterze dyspozytywnym. Gdy treść umowy nie jest przewidziana przez żadną z postaci umów nazwanych, umowę taka można określić jako nienazwaną (contractus innominatus). Występuje ona wówczas jedynie w stosunku prawnym, który strony tak właśnie ukształtowały.

Doktrynie prawa cywilnego znane jest także pojęcie tzw. umów mieszanych. Są to umowy, które nie odpowiadają całkowicie żadnej umowie nazwanej. Wydaje się możliwe uznawanie tego rodzaju umów bądź za pewien (złożony) wycinek umów nienazwanych, bądź za zbiór umów bardzo różnorodnych, w których zawsze musi znaleźć się jakiś element połączenia treści występujących w innych umowach, najczęściej nazwanych.

Pojęcie umowy mieszanej stwarza liczne problemy definicyjne. Spotykane w piśmiennictwie zalecenia co do sposobu użycia terminu „umowy mieszane” znacznie różnią się od siebie postulując węższy lub szerszy zakres jego zastosowania. Jedni autorzy ograniczają pojęcie umowy mieszanej do takich umów, które polegają na połączeniu elementów treści różnych umów nazwanych. Inni zaś stosują pojęcie umowy mieszanej zarówno do umów, które w całości, jak i do umów, które tylko w części składają się z elementów charakterystycznych dla typów kontraktów uregulowanych w ustawie. Jeszcze inni ujmują definicję umowy mieszanej tak szeroko, że włączają do niej także umowy, które podpadają pod określony typ kontraktu nazwanego, ale zawierają także świadczenie dodatkowe (uboczne) charakterystyczne dla innego typu umowy.

W przypadku umów nienazwanych i mieszanych, szczególna rolę odgrywa konstrukcja wzajemnych uprawnień i obowiązków stron, która skutkuje odpowiednim stosowaniem przepisów kodeksu cywilnego. Właściwa konstrukcja umowy będzie mieć kolosalne znaczenie w przypadku sporu, ale także wszelkich wątpliwości powstałych na etapie jej wykonywania.

Ugody i porozumienia

Ugoda jest umową (porozumieniem), przez którą na gruncie Kodeksu cywilnego strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonywanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać (art. 917 k.c.). Bardzo ważnym elementem ugody są ustępstwa, które dokonują obie strony. Przez ustępstwo należy rozumieć jakąkolwiek rezygnację z pierwotnie zajmowanego przez stronę stanowiska w zakresie istniejącego między stronami stosunku prawnego.

“Nie jest ugodą porozumienie, w którym ustępstwa takie czyni tylko jedna ze stron, bo w takim wypadku de facto dochodzi do uznania żądania” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt I ACa 201/2013). Żeby doszło do ugody, strony muszą m.in. poczynić sobie wzajemne ustępstwa. Nie trzeba ich koniecznie wyartykułować w treści ugody (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt IV CK 393/2005).

Spór, jako przyczyna ugody, może być hipotetyczny lub już istniejący. Dla zawarcia porozumienia nie ma znaczenia, która strona go spowodowała. Ważne jest, by stwarzał on zagrożenie wykonania świadczeń, które wynikają z zawartej umowy.

Istnienie sporu ma doniosłe znaczenie dla zawarcia ugody. W przeciwnym razie mamy do czynienia ze zwykłą zmianą umowną, która może być spowodowana różnymi czynnikami.

Do zawarcia ugody nie jest potrzebna żadna szczególna forma, chyba że potrzeba zachowania odpowiedniej wynika z treści czynności prawnej (art. 77 k.c.). Zawarcie ugody jest ograniczone przez ogólne zasady kształtowania stosunków prawnych. Ugoda, której celem jest obejście ustawy, lub która jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna.

Ugoda sądowa prowadzi co zakończenia zawisłego sporu sądowego bez autorytatywnego rozstrzygania go przez sąd. Konsekwencją ugody sądowej na gruncie procesowym jest co do zasady wydanie postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania. Ugoda sądowa wywołuje jednak skutki także w sferze prawa materialnego, które są podobne do skutków wywoływanych przez zawarcie ugody omawianej w niniejszym artykule. Należy więc uznać, iż ugoda sądowa ma z reguły szersze skutki od ugody materialnoprawnej. Z doktrynie zwraca się uwagę na to, iż ustępstwo w ugodzie sądowej może dotyczyć wyłącznie skutków procesowych, jednakże i w takiej ugodzie zasadą winna być wzajemność ustępstw.

Kontrola pod kątem klauzul abuzywnych oraz prawa antymonopolowego i nieuczciwej konkurencji

W przypadku wielu dziedzin życia konsumenci nie mają możliwości negocjowania warunków proponowanej umowy. Ich rola sprowadza się do podpisania kontraktu bądź jego odrzucenia w całości. Dotyczy to na przykład umów stosowanych przez banki, operatorów telefonicznych, deweloperów, zakłady ubezpieczeń, biura podróży, dostawców gazu i energii elektrycznej itp. Kodeks cywilny stanowi, że postanowienia, które nie zostały uzgodnione indywidualnie, nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający jego interesy. Przykładem są klauzule wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Podkreślić należy, że za abuzywne nie można uznać postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Natomiast, jeśli umowa, którą konsument już podpisał, zawiera niedozwolone postanowienia to – zgodnie z definicją określoną w kodeksie cywilnym – nie wiążą one konsumenta z mocy prawa.

W przypadku sporu konsument może zwrócić się do sądu powszechnego o uznanie danego postanowienia za niewiążące. Na przykład, jeżeli konsument chce odstąpić od umowy, a w jej warunkach znajduje się postanowienie wykluczające taką możliwość lub przewidujące rażąco wygórowaną karę, to może powołać się na niedozwolony charakter postanowienia umownego i jeżeli przedsiębiorca nie uwzględni jego racji, dochodzić swych roszczeń sądownie. Jest to tzw. kontrola incydentalna postanowień wzorców umowy.

Konsument może również powiadomić Prezesa UOKiK o podejrzeniu stosowania przez przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia wzorca umowy i zostać dopuszczony w charakterze zainteresowanego do udziału w postępowaniu prowadzonym przez Urząd w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Uprawnia go to do składania dokumentów i wyjaśnień, co do okoliczności sprawy oraz przeglądania akt. W kierowanym do UOKiK zawiadomieniu konsument wskaże, czy podejmował kontakt z przedsiębiorcą w celu usunięcia kwestionowanego postanowienia ze wzorca umowy i jakie w tym zakresie stanowisko zajął przedsiębiorca.

Prawo konkurencji (niekiedy prawo ochrony konkurencji) to gałąź prawa, której podstawowym celem jest ochrona przedsiębiorców przed zachowaniami innych przedsiębiorców którzy, zakłócając rozwój wolnej konkurencji, ograniczają możliwość swobodnego realizowania interesów gospodarczych na wolnym rynku.

Prawo ochrony konkurencji zajmuje się między innymi następującymi dziedzinami, jak prawo antymonopolowe - obejmujące kontrolę koncentracji (np. fuzje), zachowania polegające na nadużywaniu pozycji dominującej oraz przeciwdziałanie porozumieniom ograniczającym konkurencję (np. kartele) - pomoc publiczną oraz nieuczciwą konkurencję.

W Polsce podstawowy akt prawny prawa konkurencji stanowi Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów z 16 lutego 2007 roku, natomiast kontrolę nad przestrzeganiem prawa o ochronie konkurencji pełni Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Nieuczciwa konkurencja to dział prawa prywatnego mający na celu ochronę interesów przedsiębiorców oraz, w mniejszym stopniu, konsumentów, przed działaniami sprzecznymi z prawem lub dobrymi obyczajami.

Czynami nieuczciwej konkurencji są na przykład wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego, bądź wprowadzające w błąd oznaczenie towarów albo usług, naśladownictwo produktów (jeżeli może wprowadzić klientów w błąd co do tożsamości producenta lub produktu), naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku - na przykład poprzez stosowanie cen dumpingowych, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną - nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej oraz prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym.

W Polsce aktem normatywnym regulującym kwestie zwalczania nieuczciwej konkurencji jest ustawa z 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W okresie międzywojennym rolę tę spełniała ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z 2 sierpnia 1926 roku.

Optymalne rozwiązania podatkowe

Opodatkowanie umów to temat tak szeroki, jak materia objęta zawieranymi umowami. Jedna umowa częstokroć wywołuje skutki podatkowe ukształtowane przepisami kilku ustaw. Dodatkowo sytuację komplikuje podmiotowy charakter wielu danin i uzależnienie powstania obowiązku podatkowego lub wysokości zobowiązania od tego czy dany podmiot spełnia wymogi określone w danej ustawie podatkowej. Coraz bardziej skomplikowana struktura podatków często wywołuje wiele wątpliwości już na etapie wykonywania umowy.
Co do zasady kontrakty między przedsiębiorcami opodatkowane będą podatkiem od towarów i usług, wywołają skutki w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym, ich materia może wymagać znajomości prawa dewizowego, celnego, ustawy o podatku akcyzowym.

Prawidłowość ustaleń między stronami weryfikowana jest przez kontrolę organów podatkowych, które wbrew decyzji stron, mogą pewne czynności uznać za optymalizację podatkową, kwestionować zaliczenie wydatków do kosztów podatkowych, czy wreszcie kwestionować rozliczenia między stronami. Dla uniknięcia tych problemów warto zaufać specjalistom, którzy na co dzień zajmują się także prawem podatkowym i będą w stanie ustrzec strony przed problemami w rozliczeniach podatkowych.

Nie można również zapominać o solidarnej odpowiedzialności uregulowanej na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, która może dotknąć także uczciwych kontrahentów.

Opiniowanie projektów i zawartych umów

Kancelaria świadczą kompleksową obsługę prawną w zakresie opiniowania umów, dedykowaną podmiotom gospodarczym oraz klientom indywidualnym. Profesjonalna opinia skutecznie zabezpiecza przed niekorzystnymi konsekwencjami wynikającymi z podpisania umowy sformułowanej na szkodę Klienta.

Wszystkim podmiotom zainteresowanym opiniowaniem umów w Poznaniu zapewniamy indywidualne podejście do powierzonej sprawy oraz krótki termin realizacji zlecenia. Dzięki posiadanemu doświadczeniu oraz wiedzy, która umożliwia wykonywanie usług na najwyższym poziomie, gwarantujemy profesjonalne podejście, nawet w sprawach najbardziej skomplikowanych.

Przed zawarciem każdej umowy możemy udzielić Państwu informacji pod kątem występowania potencjalnego ryzyka po jej zawarciu. Doradzamy i informujemy o ewentualnych możliwościach uchylenia się od jej skutków oraz konsekwencjach prawnych.

Głównym celem usług opiniowania umów w Poznaniu jest zminimalizowanie zagrożeń podczas podpisywania przez naszych Klientów różnego rodzaju kontraktów. Często bowiem zdarzają się sytuacje, w której osoby nieposiadające wiedzy prawniczej podpisują umowy o dużych wartościach, które zostały sporządzone przez drugą stronę.

Skomplikowane umowy nie powinny być podpisywane bez ich całkowitego zrozumienia, dlatego też oferujemy Państwu profesjonalne opiniowanie umów w Poznaniu.

Pomożemy Państwu zrozumieć wszelkie zawiłości, wytłumaczymy skomplikowany język, ostrzeżemy przed ewentualnymi konsekwencjami oraz zaproponujemy rozwiązania alternatywne. Oprócz tego chętnie pomożemy rozwiązać wszelkie spory wynikające z rozbieżnej interpretacji treści zapisów znajdujących się w danej umowie.

Zabezpieczenia umowne

Prowadząc działalność gospodarczą, niezależnie od tego, czy ma ona charakter jednoosobowy, czy inną formę prawną, podczas ustalania warunków kontraktu warto zwracać uwagę na kwestie dotyczące zabezpieczenia jego wykonania przez kontrahenta. Skutek nawet najkorzystniejszej umowy może być bowiem zniweczony, jeżeli przedsiębiorca nie zabezpieczy lub nieskutecznie zabezpieczy jej wykonanie.

Zawierając umowę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy jest to umowa sprzedaży, czy szeroko pojęta umowa o świadczenie usług, jedna ze stron zobowiązana jest do zapłaty np. ceny bądź wynagrodzenia.

Większość umów w obrocie przewiduje tzw. kredyty kupieckie. Są to więc umowy, które zawierają odroczony termin płatności w stosunku do momentu wykonania usługi bądź odbioru towaru. Strony w większości przewidują ryzyko związane z brakiem terminowej zapłaty należności.

Najpopularniejszym i powszechnie stosowanym sposobem zabezpieczenia umownego wobec braku terminowej zapłaty jest ustalenie w umowie odsetek za opóźnienie w zapłacie, chociaż możliwość naliczenia odsetek za opóźnienie wynika także z przepisów ustawowych, tj. w szczególności z Kodeksu cywilnego i ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. W pierwszym przypadku wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie wynosi 7% w skali roku, natomiast gdy umowa zawarta jest pomiędzy przedsiębiorcami lub podmiotami wskazanymi w art. 2 ustawy o terminach zapłaty, należą się odsetki ustawowe w wysokości 9,5% w skali roku.

Zamieszczanie w umowach postanowień dotyczących odsetek, czy nawet ustalenie ich w wysokości wyższej niż ustawowe, jest słusznym rozwiązaniem, nie jest ono jednak wystarczające. Odsetki przynoszą bowiem skutek jedynie w sytuacji, gdy zapłata nastąpi z opóźnieniem. Nie przynoszą jednak efektu w przypadku braku zapłaty. Brak zapłaty pomimo wykonania umowy przez drugą ze stron umożliwia, co prawda, wystąpienie do sądu, a w przypadku uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia, egzekucję komorniczą. Jednak już na etapie zawarcia umowy warto zadbać o maksymalne zwiększenie prawdopodobieństwa uzyskania zapłaty.

Ustalenie z kontrahentem odpowiedniego sposobu zabezpieczenia zapłaty zależy od bardzo wielu czynników, takich jak m.in. rodzaj zawieranej umowy, forma prowadzonej działalności gospodarczej (jednoosobowa, spółka), stan cywilny kontrahenta, posiadany przez niego majątek.

Podczas negocjacji umownych kontrahenci zazwyczaj niechętnie podchodzą do zabezpieczeń typu weksel czy dobrowolne poddanie się egzekucji w akcie notarialnym, obawiając się ich wykorzystania w złej wierze. Tego typu zabezpieczenie wykonania umowy jest korzystne dla przedsiębiorcy, umożliwia mu bowiem znaczne przyspieszenie dochodzenia należności w razie braku zapłaty w terminie. Często jednak negocjując warunki umowy, uda się uzyskać jej zabezpieczenie poprzez np. zgodę małżonka na zaciągnięcie zobowiązania (która pozwala potem na prowadzenie egzekucji z majątku małżonków), czy poręczenie innej osoby za zapłatę konkretnego zobowiązania.

Zwłaszcza początkujący przedsiębiorcy powinni być szczególnie wyczuleni na zawieranie umów ze spółkami z o.o. Ich forma prawna powoduje, że wspólnicy nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania, a odpowiedzialność członków zarządu ma charakter jedynie wyjątkowy, na zasadach określonych w art. 299 Kodeksu spółek handlowych. Dlatego zawierając umowę z tego typu podmiotem, warto uzyskać dodatkowe zabezpieczenie zapłaty jak np. poręczenie długu osobiście przez prezesa lub zarząd spółki, czy uzyskanie gwarancji bankowej co do zapłaty. Co ważne, w sytuacji gdy przedmiotem zobowiązania strony jest obowiązek zapłaty, nieskuteczne jest zastrzeżenie kary umownej wskutek jego niewykonania.

W przypadku gdy to kontrahent zobowiązany jest do określonego świadczenia (np. wykonania remontu siedziby przedsiębiorstwa) w zamian za określone w umowie wynagrodzenie, także należy zabezpieczyć należyte wykonanie umowy. W celu zwiększenia prawdopodobieństwa terminowego wykonania umowy i zmniejszenia ewentualnych skutków opóźnienia, w umowach warto wprowadzać zapisy o karze umownej za wykonie zobowiązania po terminie określonym w umowie. Zgodnie z art. 483 § 1 K.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy. Kara umowna może zostać określona kwotowo lub np. jako część wynagrodzenia określonego w kontrakcie. Przykładowo 0,5% wynagrodzenia określonego w umowie za każdy dzień opóźnienia w terminowym wykonaniu zobowiązania. W przypadku naliczenia kary umownej podlega ona potrąceniu z wynagrodzenia wykonawcy.

Innym sposobem na należyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego przez kontrahenta jest ustalenie w umowie, że zapłata wynagrodzenia nastąpi w terminie np. 14 dni od dokonania protokolarnego odbioru prac określonych w umowie czy przyjęcia odbioru bez zastrzeżeń. Warto także zadbać, aby w przypadku nienależytego wykonania zobowiązania zapłata całości lub części wynagrodzenia została wstrzymana do czasu ich usunięcia.

Wzorce umowne, ogolne warunki umów, regulaminy

Potrzeby sprawności obrotu na rynku towarów i usług wymagają obecnie posługiwania się przez dany podmiot w stosunkach ze swoimi kontrahentami - którymi niejednokrotnie są konsumenci - gotowymi wzorcami umów. Wzorce te, formułowane są na zasadzie swobody kontraktowej, jednak charakterystyczne jest to, że ich treść kształtowana jest tylko przez jedną stronę umowy. Jest to tzw. umowa adhezyjna, do której druga strona tylko przystępuje i co do zasady nie ma wpływu na jej treść.

Aby zakwalifikować dany akt jako wzór umowy, musi on spełniać podstawowe przesłanki, takie jak ustalenie jego treści tylko przez jedną stronę stosunku prawnego, określenie w nim praw i obowiązków obu stron stosunku prawnego, czy posługiwanie się nim przy zawieraniu umów.

Za wzorzec umowny uważane są w szczególności ogólne warunki umów, czy regulaminy. Zarówno podmiot posługujący się danym wzorcem, jak i druga strona umowy, która ma zostać zawarta na podstawie wzorca, powinny mieć świadomość, że aby wzorzec wiązał osobę przystępującą do umowy, należy dochować wymagań formułowanych przez ustawę.

Przede wszystkim, wzorzec jest wiążący, jeśli został doręczony drugiej stronie przed zawarciem umowy. Ma to na celu umożliwienie kontrahentowi zapoznanie się z jego treścią. Doręczenie powinno mieć postać realnego wręczenia pełnej treści wzorca. Skuteczne doręczenie wzorca nie nastąpi, jeśli przyszłemu kontrahentowi zostanie udzielona jedynie ustna informacja o jego treści lub zostanie mu wręczony nie wzorzec, a „wyciąg” z jego treści.

Jeśli natomiast mamy do czynienia z sytuacją, gdy posługiwanie się przez jedną stronę wzorcem umowy jest zwyczajowo przyjęte, jak to ma miejsce np. w przypadku umowy przewozu pocztowego lub kolejowego – wzorzec będzie wiązał także wtedy, kiedy druga strona mogła z łatwością dowiedzieć się o jego treści. Łatwość dowiedzenia się powinna być przy tym rozumiana w kontekście konkretnego przypadku oraz z uwzględnieniem funkcji ochronnej omawianych przepisów, traktujących konsumenta jako słabszą stronę umowy i jako taką - wymagającą wzmożonej ochrony.

Od wspomnianego złagodzenia wymogu dostarczenia wzorca istnieje wyjątek, bowiem gdy drugą stroną umowy jest konsument, zawsze wymagane będzie doręczenie wzorca, chyba że mamy do czynienia z umową dotyczącą drobnych, bieżących spraw życia codziennego. Z kolei, jeśli jedna ze stron posługuje się wzorcem umowy w postaci elektronicznej, powinna ona udostępnić wzorzec drugiej stronie przed zawarciem umowy. Udostępnienie musi nastąpić w taki sposób, aby mogła ona wzorzec ten przechowywać i odtwarzać w zwykłym toku czynności – czyli bez konieczności posługiwania się specjalistycznymi metodami lub urządzeniami.

Związanie drugiej strony wzorcem umowy, a zatem skuteczne przystąpienie jej do umowy, z racji tego, że treść wzorca ustalana jest jednostronnie, opiera się na wyrażeniu zgody na to, żeby umowa stron obejmowała postanowienia zawarte we wzorcu. Zgoda, o której mowa, rozumiana być powinna na gruncie art. 60 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny.

W razie sprzeczności treści umowy z wzorcem umowy strony są związane umową, a wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Warto mieć też na uwadze, że zgodnie z mającą zastosowanie do wzorców umownych regułą interpretacyjną, postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Wzorzec podlega także sądowej kontroli, do którego służy specjalnie w tym celu stworzone powództwo o uznanie postanowień wzorca za niedozwolone. W postępowaniu tym, wyżej wspomniana reguła w zakresie interpretacji niejasnych postanowień nie ma zastosowania.

Jeśli powyższe wymagania, stawiane wzorcowi umownemu dla jego skuteczności nie zostały zachowane, nie zawsze oznacza to, że nie dojdzie do zawarcia umowy. Umowa może być wówczas zawarta z pominięciem postanowień wzorca, jak to będzie miało miejsce przykładowo w wypadku, gdy wzorzec nie zostanie drugiej stronie umowy dostarczony przed jej zawarciem. Strona posługująca się wzorcem nie będzie mogła wtedy powoływać się na postanowienia w nim zawarte.

 

 
INNE DZIAŁY:
[maxbutton id="1"]
[maxbutton id="2"]
[maxbutton id="3"]
[maxbutton id="4"]
[maxbutton id="5"]
[maxbutton id="6"]
[maxbutton id="7"]
[maxbutton id="8"]
[maxbutton id="9"]
[maxbutton id="10"]
[maxbutton id="11"]
[maxbutton id="12"]
[maxbutton id="13"]
[maxbutton id="14"]

Zostaw numer - oddzwonimy


Przed wysłaniem wiadomości zapoznaj się z zasadami przetwarzania przez Kancelarię danych osobowych zawartymi w Polityce Prywatności.